Jak wspierać motywację do nauki – kilka refleksji i inspiracji.
2025-09-04
Motywacja to temat, który nieustannie powraca w rozmowach z uczniami, rodzicami i nauczycielami. Czasem pojawia się jako pytanie: „Jak zachęcić dziecko do nauki?”, innym razem jako troska: „Dlaczego tak trudno mu się zmobilizować?”. A jeszcze innym razem – jako cicha frustracja: „Przecież ma potencjał, ale nie chce mu się…”.
W tym wpisie zapraszam do wspólnego przyjrzenia się temu, co może wpływać na motywację do nauki i jak możemy ją wspierać, nie narzucając, nie zmuszając, lecz towarzysząc.
Motywacja to nie tylko chęć – to także poczucie sensu.
Zdarza się, że uczniowie nie widzą związku między tym, czego się uczą, a tym, co dla nich ważne. Warto więc rozmawiać o tym, dlaczego uczymy się danego zagadnienia, do czego może się przydać, jak wiąże się z ich zainteresowaniami czy marzeniami. Czasem wystarczy jedno pytanie: "Czy jest w tym coś, co mogłoby być interesujące"? lub „A co Cię w tym ciekawi?” – by uruchomić trochę inną perspektywę.
Różne teorie, różne podejścia.
Niektórzy uczniowie wierzą, że zdolności są czymś stałym – „albo się ma talent, albo nie”. Inni – że wszystko zależy od pracy i wytrwałości. Te przekonania mają ogromny wpływ na to, jak podchodzą do nauki, jak reagują na trudności i jak interpretują swoje sukcesy czy porażki. Warto rozmawiać o tych teoriach – nie po to, by je oceniać, ale by je ujawnić i rozważyć.
Samopoznanie jako klucz.
Każdy uczeń ma swoje sprawdzone sposoby na naukę – choć nie zawsze je zna lub stosuje świadomie. Zachęcanie do refleksji nad tym, jak się uczę, co mi pomaga, kiedy najlepiej przyswajam wiedzę – może być pierwszym krokiem do budowania wewnętrznej motywacji. To nie tylko kwestia technik, ale też poczucia sprawczości.
Wsparcie, nie kontrola.
Motywacja nie rośnie pod presją. Rośnie tam, gdzie jest miejsce na błędy, gdzie porażka nie oznacza końca, lecz początek nowej próby. Gdzie ktoś obok mówi: „Wierzę w Ciebie”, zamiast „Musisz się bardziej postarać”. Wspieranie motywacji to także umiejętność bycia obok – z cierpliwością, zaufaniem i otwartością.
Refleksja zamiast porównania.
Porównywanie się z innymi może działać motywująco – ale częściej prowadzi do zniechęcenia. Dlatego warto zachęcać uczniów do porównywania się… ze sobą. Z tym, kim byli tydzień temu, miesiąc temu. Co już potrafią, czego się nauczyli, co udało im się pokonać. Taka perspektywa buduje poczucie skuteczności i dumy.
---
Na bazie tych refleksji stworzyłam zestaw kart pracy pt. „Rozmowy o motywacji do nauki”, które mogą być pomocą w prowadzeniu takich rozmów z uczniami – indywidualnie, w grupach, w klasie czy podczas zajęć wspierających. Karty poruszają różnorodne tematy: od teorii zdolności, przez strategie uczenia się, trening atrybucji, aż po emocje towarzyszące nauce i sposoby radzenia sobie z trudnościami.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak wyglądają i jak możesz je wykorzystać – zapraszam do mojego sklepu online, gdzie znajdziesz pełen zestaw w formacie PDF.
Może staną się dla Ciebie inspiracją do kolejnych rozmów – tych szczególnie ważnych, które nie tylko uczą, ale też budują relacje i poczucie sensu.
Czytaj dalej:
